Entra/Login



Inserire Nome utente e password forniti dall'amministratore del sito.
Vetam Arbëreshë Campera - Tradizioni
Tradizioni PDF Stampa E-mail
Scritto da Tommaso Campera   
Martedì 10 Agosto 2010 10:45
Indice
Tradizioni
Detti e proverbi
Filastrocche
La volpe e il lupo
Burri e burin
Parabola: Gesù, gli apostoli e la pazienza.
Tutte le pagine


 

DETTI E PROVERBI          

  Delle tradizioni linguistiche di una qualsiasi comunità umana, fanno parte i proverbi, detti e filastrocche che sempre contengono la saggezza ed i trascorsi del popolo. Spesso in essi si può scorgere il suggerimento al comportamento e la guida alla vita  che ci viene indicato dai nostri avi: sebbene alcuni di questi, per il mutare dei tempi perdono di significato, altri sono invece sempre attuali e ben si adattano anche ai nostri tempi.  

La maggior parte di questi proverbi, mi sono stati insegnati dai mie genitori e, comunque, fanno parte del patrimonio comune  dei paesi albanofoni d'Italia.

            Di seguito sono riportati  alcuni  proverbi, detti e filastrocche in uso nella comunità arbëreshe (italo-albanese) di Maschito (PZ) .  Di seguito alla lingua originale in grassetto, tra virgolette in corsivo viene data la traduzione letterale dall’arbëreshe all’italiano. Tra parentesi, viene poi data una possibile massima intrinseca nel contenuto.  

1.              “kur tjetar nëng ke, ma një plaka veta fle.” 

“Quando altro non hai, con una vecchia vai a dormire”:  (è un’esortazione ad accontentarsi)

2.              “Kur nëng ke të bësh, bën fësh fësh.”

“Quando non si ha da fare, fai fësh fësh”: (fësh fësh: strofinio di gonne sott'inteso come atto sessuale)

3.              “kush nëng ka koc ka këmbë.” 

“Chi non ha testa ha gambe”: (chi manca d’intelligenza dovrebbe almeno essere capace di sottrarsi alle evenienze)  

4.               “Shtija gurin e fshehan doran”

“Tira la pietra  e nasconde la mano”: (quando si è vigliacchi e non si ha il coraggio di mantenere gli impegni assunti o la parola data)

5.               “Fjala më a mira isht atë çë nëng thuhat.” 

“La parola più buona è quella che non si dice”: (è un’esortazione a badare a ciò che si dice)

6.              “Moti i mirë dukat ndë manatan.” 

“Il buon tempo si vede al mattino”: (ciò che deve avvenire lo si può intuire da alcuni segni premonitori)

7.              “Kush fle ma qenin, ngrihat ma pleshtat.” 

“Chi dorme con il cane, si alza con le pulci”: (di chi si frequenta se ne può assumere i vizi)

8.              “ku hin dialli nëng hin mjedkun.” 

“Dove entra il sole non entra il medico”

9.               “Vajta të mirrja, e u prora të i jipja.” 

“Sono andato per prendere, e sono tornato che ho dato”: (di ciò che si vuol fare, è bene farsi prima i conti: in senso generico)

10.          “Thes i zmbrazt, nëng rri mbë këmb”

“Sacco vuoto, non sta in piedi”: (inteso che se l’uomo non mangia non si regge in piedi, ma se ne può trarre anche il significato più ampio di riempire di contenuti ciò che si fa)

11.          “Helq një e merr di”

“Tira una e prende due”: (detto delle ciliegie, se ne può trarre anche significato di cose che si incatenano inaspettatamente)

12.          “Pulan bën ven e gjelit  i dhemb bithan”

“La gallina fa l’uovo e al gallo fa male il culo”: (a volte si lamenta chi non ne avrebbe diritto)

13.          “Nga ferri del trendafilli”

“Dal rovo esce la rosa”: (anche da  qualcosa di “spinoso” può nascere una buona cosa)

14.          “Barku plot, këmba lot”

“Pancia piena, il piede balla”: (a pancia piena si ragiona meglio)

15.           “Gurë gurë bëhat mur”

“Pietra su pietra si fa il muro”: (con le piccole cose si fanno quelle grandi, basta iniziare)

16.          “Ma një fiq ze një miq”

“Con un fico prendi un amico”: (con una buona parola si può costruire un’amicizia)

17.          “Atë çë mbillan kuarran”

“Quello che semini mieti”: (chi semina bene raccoglie bene, chi semina tempesta…)

18.          “Kur zogji veta e vjen, o stisan o ka falen”

“Quando l’uccello va e viene, o costruisce o ha il nido”: (ogni movimento è significativo di qualcosa)

19.          “Kët bëshë ma bularatë e  jo ma më t’ligat.” 

“Devi fare con i nobili e non con i più cattivi”: (frequenta chi ti può insegnare qualcosa di buono e non chi ti può solo deturpare)

20.          “Buka më a ëmbal ishtë atë çë hahat ma djersë”

“Il pane più dolce è quello che si mangia con i sudori”: (con significato che ciò che si ottiene con fatica è più apprezzato)

21.          “Kush pati buk vdiq, kush pati zjarr rrojti”

“Chi ebbe pane morì, chi ebbe fuoco visse”

22.          “Kelmin vargat, lisi çahat”

“La canna si piega, l’albero si spezza”: (chi ha  intelligenza di adattarsi agli eventi li supera)  

23.          “kush pështin, lipin”

“Ki sputa, lecca”: (a chi sputa in cielo gli cade in faccia)  

24.          “Kush a shan, pas a ble”

“Chi disprezza, dopo compera”: (spesso si disprezza ciò che non si può avere o per abbassarne il prezzo)

25.          “Kur losat dëboran, shihat mutin”

“Allo sciogliersi della neve, si vede la merda”: (ciò che si nasconde, prima o poi si viene a sapere)

26.         "Kush ndan, ka më t'miren pjes"

"Chi fa le parti, ha la miglior parte"

27.         "Ku hin dielli, nëng hin mjedku"

"Dove entra il sole, non entra il medico"

28.         "I jep një glisht, e të mer gjithë doran"

"Gli dai un dito, e ti prende tutta la mano"

29.         "Hëngri sa më kish, e nan veta pë pargarì"

"Ha mangiato quanto più aveva, e adesso va per "pargarì" : (chi fa la "cicala" in tempo di abbondanza e poi chiede agli altri)

30.         "Gajdhuri a bian e gajdhuri a ha"

"L'asino lo porta e l'asino lo mangia": (si potrebbe dire di chi fa tutto da se)

31.        "Kur maça lëpihat, vjen ma thën sa bìa shi"

"Quando la gatta si lecca, vuol dire che pioverà" 

32.       "Kur bëha plak, a mer pak a pak"

"Quando ti fai vecchio, prendi le cose poco a poco" : (da vecchi si riflette sulle cose prima di agire)

33.       "Pran një vatar, jo më sa tre o katar"

"Vicino al focolare, non più di tre o quattro"  : (ogni cosa bisogna saperla adeguare in base alla disponibilità)

34.      "Tha kukëvazhja: zogu imi isht më i bukur"

"Disse la civetta: il mio pulcino è il più bello"  : (ognuno vanta il suo: come dicono a Napoli "ogni scarafun è bell a mamma soa)

 

ALCUNI DETTI

Di seguito sono riportate le trascrizioni di alcuni detti in uso nella comunità arbëreshe di Maschito.

 1.         “Mëma u a dua, u a dua, si ishtë ishtë,  ishtë pë mua”

“La mamma io la voglio, io la voglio, com’è è, è per me”: (è un verso di una canzone in uso in Maschito, detto così, vorrebbe dire “contento io contenti tutti”)  

2.          “Ishtë ma  bithan përdhe”

“È con il culo per terra”: (il senso è a tutti comprensibile)

3.          “Do hami, do pimi, do rrimi, e të shurbemi nëng do dimi”

“Vogliamo mangiare, vogliamo bere, e di lavorare non ne vogliamo sapere”: (è un pezzo della filastrocca n. 5 che, così estrapolato, vorrebbe essere la pretesa di voler tutto senza fatica)

4.          "Ves moj ves, ma tij dua të vëdes"

"Vizio oh vizio, con te voglio morire" : (tra gli arbëreshë, questo è un detto antico ma sempre attuale: si sa, fumare fa male - è scritto anche sulle confezioni di sigarette -, ognuno è però padrone del proprio destino)

5.          “Atë çë zian ta poça, a di vetam lugan”

“Ciò che bolle in pentola, lo sa solo il mestolo”: (il senso è comprensibile a tutti)

6.          "Bëni mir Çanës, sa mbaja se vëdisja e hëngra sa më kisha"

"Fate bene a Cianna, che credevo di morire e ho mangiato quanto più avevo": (Cianna, era un uomo benestante che, preso dall'idea di dover morire, diede fondo a tutte le sue sostanze, cadde così  in povertà ma non morì. Cianna fu poi costretto a chiedere l'emosina agli altri per vivere) 

 

ALCUNI DETTI SULLA VIGNA E SUL VINO

1.          “Shi se nëng të e preva fara u vreshtan”

“Guarda che la vigna non te l’ho tagliata mica io la vigna”: (si dice quando si vuol dire a qualcuno che non gli si è fatto nessuno sgarbo. Questo detto in voga al mio paese, risale al tempo del Kanun quando, per punire qualcuno che si era macchiato di gravi colpe, lo si bandiva dalla comunità  e si ordinava il taglio delle sue vigne.) 

2.          “Vreshta me shum pamna, bën pak rrush”

“La vigna con molte fogliei, fa poca uva”

3.          "Përpara a zu peronospëra, e pas i erdhi edhe breshri”

“Prima l’ha presa la peronospora, e dopo è anche arrivata la grandine”: (è una perifrasi sulla vigna per dire che tutti i mali sono capitati a chi lo dice.)

4.          “Gratë nëng pin veran, ndëmos, kur ven ta klisha i bian lesht”

"Le donne non bevono vino, altrimenti, quando vanno in chiesa gli cadono i capelli”: (non si sa se questo si diceva per spingere le donne a  un contegno superiore.)

5.         “Veran’a mir nëng të dehan”

“Il vino buono non ti ubriaca”

6.         “Burrat pin veran nga bucjeli ma kaniti”

“Gli uomini bevono dalla fiasca con la cannetta”

7.         “Më mir të pish ver t’ngroht, se ujt frishku”

“Meglio bere vino caldo, che l’acqua fresca”

8.         “Kur u bë uthull, nëng i vlen të i ndrosh butan”

“Quando si è fatto aceto, a che vale cambiargli la botte?”

9.         “Buta e vogla, bën veran’a mir”

“La botte piccola fa il vino buono”

10.       “Veran ta kënata e fiqët ta shporta, mbushan shpin”

“Il vino nella giara ed i fichi nella cesta, riempiono la casa”

 

FILASTROCCHE

 Di seguito sono riportate le trascrizioni letterali di alcune filastrocche in uso nella comunità di Maschito (PZ). La trascrizione letterale, viene adoperata per rendere  chiaro il significato delle singole parole.

A volte, le filastrocche raccontate non hanno nessun significato logico ma  hanno valore di scioglilingua per le rime in esse contenute: alcune di queste, come la n. 3, con pochissime varianti viene raccontata in tutti i paesi albanofoni. Durante un viaggio del 2001 in Albania, si è poi potuto rilevare personalmente che, alcune di queste filastrocche, come la  n. 4,  - dopo una separazione con gli albanesi d’oltre Adriatico, che di fatto è durata più di quattro secoli – con poche varianti è ancora raccontata  in Albania.

 1.              “Ma shi e ma dëbor, mirimagu ve kuror, ve kuror një plak i çar, çë nga çumb do bëhat arë”

“Con la pioggia e con la neve, il ragno si sposa, si sposa un vecchio rotto, che da paralitico vuol farsi oro”

2.              “Ni ni ni, vata maça pë di mi, vata gardh gardh, vata gjei një copë llard, e të mos a shihij njari, vata të a hai  mbë shëmbri”

“Ni ni ni, è andata la gatta per due topi, è andata siepe siepe, è andata a trovare un pezzo di lardo, e per non farsi vedere da nessuno, è andata a mangiarlo “*sopra alla Madonna”: (*antistante la chiesa del Caro Seno)

3.             “Ki do har, ki thot… nëng kimi, kit thot… vemi vjedhëmi, ki thot… jo mos na  vrasnjan, e ki thot… piripiq e piripaqa, buka ta shporta e vera ta kënata”

“Questo vuol mangiare, questo dice … non abbiamo, questo dice … andiamo a rubare, questo dice … no che ci possono uccidere, e questo dice … piripiq e piripaqa, pane nella cesta e il vino nella caraffa”: (filastrocca che in tutti i paesi albanofoni veniva raccontata ai bambini per insegnargli a distinguere le dita della mano)    

4.              “Kikiriki, maça e mi, ngreu nusa sa u di, rra shkanari vrau gjeli, iku nusa nga patjeli, e lluçia nëng i përvojti, vata e rra ma    bith ta kroi”

“Chicchirichì, gatto e topo, alzati sposa che si è fatto giorno, è caduto il coperchio (della madia) ha ucciso il gallo, è fuggita la sposa dal “patjeli?”, e Lucia non li ha assaggiati, è andata ed è caduta con il sedere alla fontana”

5.              “Do hami do pimi do rrimi, e të shurbemi nëng do dimi, arren muaj majt, kimi morratë ta kulari, kur arren muaj janarit, hami kocan’a karit”

“Vogliamo mangiare vogliamo bere e vogliamo stare (non fare niente), e di lavorare non ne vogliamo sapere, arriva il mese di maggio, abbiamo i pidocchi al collo, quando viene il mese di maggio, mangiamo la testa del c….”

6.              “kur bija dëbor, lal Nikoll ma një dor, kur bija shi, lal Nikoll ma një si, kur arren janari…”

“Quando cade la neve, zio Nicola con una mano, quando cade la pioggia, zio Nicola con un occhio, quando arriva gennaio …”

7.              “Ninxhula ti frinxhula, nanxhula ti franxhula, ndë do shkosh shko, ndë mos shpo …”

“Ningiula tu frangiula, nangiula tu frangiula, se vuoi passare passa, se no non importa”  

8.              “kmil, kmil, kmil, gjith njarì ta shpija atij”

 “Lumaca, lumaca, lumaca, ognuno vada  a casa propria”

9)           "Lan e lan, pupti Çana, lan dorat e bën llazana, ndë llazanat nëng i do, lai dorat e bën çë do"


 Prallzan – La favola

 “Dhelpra e ulku” - “La volpe e il lupo”

Prallzan – La favola, è scritta in lingua arbëreshe nella versione arcaica un uso nel paese arbëresh di Maschito (PZ)

....................................................................................................

 

            Një her - ndë dimar -, dhelpra e ulku u gjëndëtin afar një lëm,  kishan nù pëç ishan të di pa

ngrën, foltin bashka e ulku i tha dhelpres:

"Oj ndrikull, çë kimi të bëmi? Kam barku çë më dhem, e zorët çë shahënjan ndë përmbrënda barkut."

          Dhelpra ma ato di si të zgjuara “si dhelprun” i përgjegji ulkut:

"A di çë kët bëmi moj kumbar im? Këtù, afar lëmit, ishtë një kazol ku delari vëlon djathët

e gjëzët të thahënjan, ne himi nga gavërja derës, ashtù hami e drasismi mir mir."

         Ashtù than, ashtù bën, hijtin nga gavërja ndën derës e u vun të hajan djathin e gjëzan si ... ulka. Dhelpra, si dihat, ish më a zgjuara se ulku, ashtù nguani nguani vej të matënojshi ndë shkoj adhè ma barku nga gavërja derës pë të ikij. Po ulku, çë ish më i but e i mir (një pak herda) haj e haj: si një ulk, pa  mënduar fara gjë, njera kur mbushi plënxi e barkun, ashtù  i frijtur se nëng shkoj më nga gavërja pë të ikij. Atjè afar, pekurari çë rrij të mjelij dhent, gjegji zxurmin çë vij nga përmbrënda kazolan e vata të shihij mos kishan rrar përdhè dhjathët e gjëzët. Dhelpra, si gjegji çë vij pekurari, muar një cop gjëz e iku tura shkuar nga gavërja. Ulku, edhè ajì  dish të shkoj nga gavërja të ikij, po, i liguri ajì, ma barku plot e i frirur si ish, nga gavërja nëng shkoj më pë të dilij jasht, ashtù u mbet mbrënda. Kur pekurari hapi, pa ulkun i ngatëruar e atë çë kish ndodhur: gjith i drijuar e rrimanikuar  muar një hù e mbushi i liguri ulku ma    hunj e kapanè. Kur kumba ulku ja bëri të ikij nga ndën pekurari, i kish mbetur vetam lëkuran e ish gjith i çar nga hunjët çë kish patur. Gjëms i vrar, ulku shkojti afar pillës, dhelpra çë kish pështuar nga hunjët, a prëhur e drasisur, pa ulkun e a thriti:

"Oj kumbà, kumba ulk eja ktù, eja të më ndihësh..."

Ulku çë i dhëmbij gjith kurmi i përgjegji:

"kush jè?"

"Jam ndrikulla dhelpra, po eja të më ndihësh sa pekurari më vrau nga kapanè çë mora. Nga, eja... se jam fshehura ndëmezt të ferrëvat: tha dhelpran."

Ulku si ju u qas dhelpres i thà:

"Mojù ndrikulla ima, ndë dija çë më ka rrar, i liguri u se jam gjith i çar ùùùùù se më dhem gjith kurmi."

Dhelpra, çë dish mirij për herda ulkun i thà:

"Moj kumbar im, e çë kët thom u? Pekurari më da kaq hunj se më dualltin trut nga veshët, ngà se më ngalkon katalosh se nëng ja bënj njera mbë shpì."

Ajò dhelpruna, gjëzan çë kish marur nga kazolja a kish vënur ndër veshët e ashtu dukij fasa i diljan trutët përjashta . Ulku, i liguri herda, gjith i çar si ish, i pati bes dhelpëres e i thà:

"Ngà moj nrikulla ima, ngalkò ndë katalosh se të qollinj u njera ta shpija, nga, zëmi udhan më par se arren dëbora."

--------------------------------------------------------------------------------------------

 

Kët pralaz, më kle rrëfijtur nga in’dëlimi tatës (Sepalia Kampera * 1921, + 1988) nga çëkur isha djal.  

Pralëzan çë më kle rrëfijtur ndër vitrat 1955/56 ndë Mashqi (PZ), ndë a’njëjtan mënera, vij rrëfijtur    ndë katundi Çiftit (CS)   

 


  “Burri çë shurben e burìu (burìthi) nga ndën dhé çë shan”  

                   A shkruar nga Tommaso Campera

 (Një prall per kush nëng bën kur gjë e  shan vetam)

  ..............................................................................................................

              Ahjerna, kur Illirat rrojan ndë nje mot i gëzuar, mbi mali Parnazit, ishë një kopsht lulzuar e plot ma lisa të mbushurë ma gjithë frita të piqura, ku gjithë hajan e drasisëshinë, ma çudi, gjithë thojanë:

 “Ishtë kopshti Arbëris mbi mali Parnasit !?”.

              Pas ata dita të gëzuara e të hareshëma, nga çëdo anë, si ulka të egëra, arrun murra gjëndash t’huaja çë, nga sa ishan te liga, kishan meri! Erdhëtin ata ulka, nga dëbora e nga dejti... e vrisëjan murra krishtera: tura shprishur kopshti Arbëris, nëng lun fara gjë.  Ashtu, kopshti Arbëris, mbi mali Parnazit, u mbet pa shërbiar e pa dakuar... u tha gjith! Nga ata çë u pështuan (shpëtuan), ishanë një burr e një burì (burìthi), nani, burri e burìn ishan të di arbëreshë, një dit u gjëndëtin bashka ndë ki kopsht, e ashtu pan se ish gjith i thar: se më njari a kish lagur.

Shihëshi se ndonjari kish zëjë të a shurbej pameta kët kopsht, u vun kufi, e burri i tha burìut:

“Ngà shomi atë çë bët bëhat, u marr shati, ti ecë ta kroi të marrësh ujët, ashtù u rrumonjë e ti dakon: bët jet se ki kopsht lulzon pameta e mbushat njetar her ma gjithë frita: ndë nesar gjemi gruan e martonëmi, fshamat çë lehënjan, gjenjanë shtruar të ngrënit, e bët bënjanë sesul e mbërniq”.

            Burìu, gjegji gjithësei e, tura venur kufi burri, i përgjegji:

 “E po jo-ë..! U nani veta njera ta kroi të marr ujët, pas kët vëham të dakonj e t’a skalisinj ki kopsht: po gjegjam moj bùrr ! E ndë ndonjarì na shanë se nëng a bëmi mir !? Jò jò... kush bëta ma bën !”

             Tura thënur këto fjalë, burìu u pruar e zu të fshehij ta hjeja ndën dhe.

             Burri pa se ashtu mbetëshi vetam të shurbei e... i drijuar, muar një temb dhe se dish të ja shtij burìut, po nëng bëri gjë e, tura u vënur të shurbei i tha burìut:

“Ec ec, ti çë jè pazëmar, se vëham u e shurbenj edhè për tijë !”                            

             Burìu çë ish pagjak e frikakaq, nëng a ndijti fara, e mëndojti:

 “Bukur herdha ki bùrr çë shurben edhè për mua !?”

             Kle ashtu çë burri, edhe ndë a dij se bët ish i shar, u vu ta kopshti e, ma zëmar, skalisi mbilli e dakojti: dërsijti, njera kur, kopshti Arbëris lulzoiti e u mbush pameta ma gjithë frita të piqura. Mir o lig, burri shurbejti, dërsijti, e i lagi rrenjëtë Arbëris; ato rrenjë çë, ndërkur nga mbi ishanë lagët nga burri: burìu, si krimb, nga ndën dhe, i këputijë e i shprishijë. Kur kopshti Arbëris i shërbier nga burri lulzoj, burìu, zilar, nxuar kocan nga gaverëja ku ish i fshehur ndën dhe, e i tha burrit:

“Oj bùrr ! A di se skalisa lig... ti nëng jè i mir të bësh këtà shurbisa: t’a kisha thën u !”

             Burri, i rrimanikuar e shum halmuar pëç se kush a shaj nëng a kish ndihur, nëng bëri kur gjë e.. i fshehur ndën dhe, kur i rra një djers për Arbërin, i tha burìut:

“Ku ndinja i fshëhur ti kur kopshti ishë gjithë i thar e duhij ujët të a lagëjam ? Ku u fsheha kur të pijta të potisja kopshtin ? Ëmë të shoh: ku isht kopshti i shërbier nga tij !? Ti çë nëng bëra kur gjë, nëng bët shash fara njarì ! Si ndinja i fshehur ta arrsira kur tjeratë shurbejanë e dërsijanë: u të dënonj përhershim të rrosh i fshehur ndën dhè !”

             Ashtu kle, nga ahjera, burri rron mbi dheu ta drita diellit, e burìu rri i fshehur ta arrsira ndën dhe !

___________________________

P.Sh. E ju çë zglidëtit këto katar fjalë, çë jini, burra çë shurbeni ta drita diellit të bëni gjagjë, o jini si burìu (burithi) çë shan vetam?

Pralla “Burri çë shurben e burìu çë shan” isht a shkruar ma gluha çë folat ndë Mashqit. Nëng kle përdorur mos një fjal të jasht horës.

Shihë: Parnazi (mali Parnazit) gjëndat ndë gadishulla Peloponezit: ndë Mashqit: për ata arbëreshë koronezë çë erdhëtin nga atej, Parnazi ish   gjithënje ma Parrajzin.


 

 PARAFOLJA: JEZU KRISHTI, T’DIMBËDHJETË APOSTULLAT E PAÇENXAN

A shkruar nga Tommaso Campera 

Një her, afar njëi tratur çë shkoj për Gallillejan, një burrë rrij të punoj një dhe, sa kish t’mbillij bathët. Ki burrë rrij të punoj ma një parmendë drurish (suluni) çë hapij avilaqat e, nguani nguan – të mos mbetëshin - nxitoj kuelrat ma astenin: burri e kuelrat mbetëshin vetam kur, nguani nguan, arrejan ta fundi avilaqëvat të pijan dica ujë, o kur burri - ma kësistran çë ish ngulur ta fundi astenit - kish të qëroj parmendan nga krëstlan çë ngjitëshi ta pluari.

 Afar mjezdit, Kur kish punuar afar një gjëms nga at’dhe çë kish mbillij ma bathë, ndëmezt traturit - kufizuar nga dhjathëtas e nga a majtan (shtrëmburan) ma di muriçëna t’larta – burri pa se shkojan trembëdhjetë vetë: i parin nga ktivra ish Jezu Krishti, e t’dimbëdhjetratë ishan apostullatë çë i vejan pas tura i pijtur Krishtit  si kishan të bëjan të shërbejan mir Fjalan a Perëndis e ndë – kur Krishti hipat ndë lartësin të qiellëvat – i thrisij t’gjithëva torz tij.

                Shini - i përgjegjij ativra Krishti çë ndërkur u kish mbetur ult mbi muriçënas ndën një garicë - më par se të arren hera juaja e të jeni thrisur ndë t’lartin a qiallit, kët shërbeni mir Fjalan a Perëdis ndë kët tokë tura kënur paçenx: e ashtu i tha apustullëvat:

                “Nani, ju  jap një mbësim të shini sa paçenx kët kini më par se t’hipni ndë lartësin të qiellëvat afar mua.”

Tura thënur këta fjalë, Krishti i tha dëshipullëvat t’tij:

                “Vëni kufi atë burrë, nëng na ka par kurr e nëng na njeh, nani, një heran, ju veni e i pijani: oj kumbà, çë rri a mbillan? 

Ashtù, tura thënur këta fjalë, Krishti i tha Pjetrit çë ish aj çë i rrij më afar zëmras:

                “Pjetar, të parin kët jeç ti, ec e thuaj ashtu si ju thash.”

Shën Pjetri u ngre nga guri ku u kish ulur,  vata e hiri nga një hapësir t’muriçënas, ju qasi burrit - çë ndërkaq u kish mbetur të shihij kush ish çë hij ta dheu i tij – e i foli:

                “Ditan a mir moj burrë, klofsha ti bakuar nga Perëndia pëç ti je një çë rron tura dërsir.”

 E, ashtu si i kish kumanduar Krishti, Pjetri i pijti burrit:

                “Çë rri a mbillan kumbà?

 Puntori, gëzuar nga bëkimat patur, i përgjegji Shën Pjetrit:

                “E… moj kumbar im, simbjet dukat moti i mir të mbillat bathët, ashtu rri a punonj kët cop dhe të a mbillinj ma bathë.”

 Të dijti vati Shën Ndreu çë hiri ta dheu, ju qasi burrit e, pas çë a kish përshënduar e dhënur urimat të i vijan nga Perëndia dhuratat çë dish, i pijti puntorit:

                “Oj kumbà, çë rri a mbillan?”

 Burri, tura holqur kuelrat të mbetshin, shkojti skamandilin të terij djersat çë i rridhëshin nga tupalt, i përgjegj Shën Ndreut:

                “Beh … më dukat se simbjet  ndë kët dhe kët vinjan mir, ashtu rri a punonj se dua të a mbillanj ma bahtë.”

Të trejti vati Shën Tumazi çë – ashtu si dimi t’gjithë, pa bes si ish -, ndërkur i piaj burrit çë kish mbillij, i vu dorët përëmbrënda të duaqëvat të shihij ndë ishan dreq bathë. Ashtu adhe Shën Tumazi tura ju qasur burrit, i pijti:

                Pafsha shëndet moj burrë, çë rri a mbillan?”

 Burri u mbet njetar her, e pameta i përgjegji:

                “Bathë kumbà, rri a mbillinj bathë!

Një a një, një pas tetrin, gjithë të dimbëdhjet apostullat ju u qastin burrit e, të gjithë, një pas tetrin, i pijtin “çë rri a mbillan kumba.”  Puntori, burrë i mir e plot ma paçenx, ngaher më drijuar e turbulluar, pa mbetur nga të punuarit, të gjithëva i përgjegji “bathë rri a mbillinj bathe!”

Njera kur, Jezu Krishti çë njera ahjera ndinji ult ndën garicas të vëj kufi gjithësei, u ngre e adhe aji vati, ju u qasi burrit, çë njera ahjera u kish mbetur i qetë e, adhe Jezu Krishti i tha burrit:

                “Të t'vijan gjithë të mirat nga t'Lartin moj kumbar, e thuam, çë rri a mbillan…?”

Burri - çë nëng i kish par kur ni dëshipullvat e ni Jezu Krishti, e nunga nëng a kish njohur - gjith i drijuar e, dëbjer çë kish paçenxan pë gjithë këta gjëndë çë, lart e posht, një pas tetrin i bëjan a njëjtan t'pijtur i përgjegji Jezu Krishti:

                “Rri a mbillinj kirja kara kumbà! Rri a mbillinj kirja kara … ju pëlqen ashtu-ë?”

Jezu Krishti, vu kufi burrin e, ma qetësin çë i vij nga t’Lartin, i tha burrit:

             Klofsha ashtu si do! Atë çë  mbillan mbledh, të të lehënjan ndë  kët dhe gjithë kirja kara!”

Kle ashtu çë, kur burri vati të mblidhij atë çë kish mbillur, pa se, për paçenxan çë kish dëbjer, ta dheu i tij ju i kishan lerë jo bathët, po vetam kirja kara… një mbjellja kirja karashë! Adhe nani pas shumë vjetë, thuhat se kur burri pa ashtu ndiligojti se, kur kët dëbirmi paçenxan, ashtu muar e vati adhe aji tura ecur shekullin të liçitoj burrëvat  paçenxan.          

 

  

 

 

 

 

  

 

Ultimo aggiornamento Giovedì 26 Luglio 2012 22:36
 
Copyright © 2017 Vetam Arbëreshë Campera. Tutti i diritti riservati.
Joomla! è un software libero rilasciato sotto licenza GNU/GPL.
Design by Next Level Design Lizenztyp CC